Beneficjent: Generał Workers Union Malta
Partnerzy:
– OGÓLNOPOLSKIE POROZUMIENIE ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH OPZZ
– CONFEDERAZIONE GENERALE ITALIANA DEL LAVORO CGIL
– LIETUVOS PROFESINE SAJUNGA SOLIDARUMAS LITHUANIAN TRADE UNION SOLIDARUMAS
– UNIJA SLOBODNIH SINDIKATA CRNE GORE UNION OF FREE TRADE UNIONS OF MONTENEGRO
– UNION GENERAL DE TRABAJADORAS Y TRABAJADORES DE ESPAÑA UGT
– GRANSKI SINDIKAT UPRAVE PRAVOSUA ODBRANE I POLICIJE NEZAVISNOT GSUPOIP NEZAVISNOST
Okres realizacji: 01.03.2024 – 30.10.2026
Cel i opis projektu
Zwiększenie sprawiedliwości i inkluzywności na europejskim rynku pracy poprzez promowanie zasad różnorodności, równości i włączenia (DEI) w miejscach pracy, m.in. poprzez podnoszenie świadomości, szkolenie przedstawicieli pracowników, wzmacnianie współpracy związkowej oraz wspieranie polityk włączających w procesie negocjacji zbiorowych.
Udostępniamy Playbook do Krajowych Szkoleń!
W ramach współpracy w projekcie FairForward z przyjemnością przedstawiamy finalną wersję Playbooka do Krajowych Szkoleń, który zawiera zestaw modułów szkoleniowych z zakresu różnorodności i inkluzji (DEI). Dokument ma na celu wzmocnienie kompetencji organizacji w zakresie prowadzenia skutecznych szkoleń krajowych – zarówno w ramach CIAT, jak i SIAT.
Playbook stanowi praktyczne narzędzie, które pomoże trenerom ze wszystkich krajów partnerskich w przygotowaniu oraz realizacji kompleksowych sesji szkoleniowych ukierunkowanych na budowanie bardziej otwartych i inkluzywnych miejsc pracy.
Playbook dostępny TUTAJ
Raport z konferencji podsumowującej projekt
Kraków, Polska | 29 października 2026 r.
Podsumowanie konferencji
Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ) zorganizowało konferencję podsumowującą we współpracy z Ogólnym Związkiem Pracowników Malty (GWU), który pełnił rolę koordynatora projektu. W spotkaniu osobiście wzięło udział 19 osób, a 4 osoby (dwóch uczestników i dwóch ekspertów) dołączyły do konferencji online. Podczas konferencji podsumowano wnioski wyciągnięte przez związki zawodowe dotyczące negocjowania polityki integracyjnej w miejscu pracy oraz omówiono narzędzia projektowe, z których mogą one nadal korzystać.
W projekcie wzięły udział związki zawodowe z Malty, Polski, Włoch, Litwy, Czarnogóry, Hiszpanii i Serbii, a partnerem stowarzyszonym była Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (ETUC). Bartosz Rydliński i Dominika Pyzowska poprowadzili część otwierającą oraz dyskusję poświęconą wymianie doświadczeń krajowych.
Kierując się harmonogramem projektu, uczestnicy z każdego kraju partnerskiego opisali, jak kolejne etapy projektu FAIRFORWARD przebiegały w ich kraju. Podzielili się tym, czego nauczyli się podczas grup fokusowych, w jaki sposób przyczynili się do porównawczej analizy krajowych ram prawnych oraz jak wykorzystali podręczniki CIAT i SIAT do przeprowadzenia szkoleń krajowych. Omówili również wnioski wyciągnięte z Forum na rzecz inkluzywności oraz sposób, w jaki ich krajowe doświadczenia wpłynęły na opracowanie podręcznika dotyczącego negocjowania polityk na rzecz inkluzywnego miejsca pracy.
Refleksja na szczeblu europejskim.
Marina Monaco (ETUC) zachęciła związki zawodowe do dokumentowania osiągnięć wypracowanych wspólnie z pracodawcami oraz wykorzystywania tych dowodów podczas argumentowania na rzecz zaostrzenia europejskich standardów. Ostrzegła, że ponowne poddanie pod dyskusję przepisów dotyczących równości może zagrozić istniejącym zabezpieczeniom. W perspektywie Kongresu ETUC w 2027 r. zaproponowała organizację wizyt studyjnych i niewielkich wymian między organizacjami członkowskimi, aby ustalić, które praktyki można przenieść do innych krajów, a co uniemożliwia to w przypadku pozostałych.
Reprezentacja w miejscu pracy i działania następcze
Związki zawodowe a DEI w Europie. W dyskusji dotyczącej miejsca pracy zadano pytanie, co mogą zrobić przedstawiciele, gdy pracodawca publicznie popiera różnorodność, równość i integrację (DEI), ale pracownicy nadal napotykają bariery. W swoim wystąpieniu Pretzsch wskazał trzy elementy wdrażania: udział pracowników w podejmowaniu decyzji, zobowiązanie pracodawców do działania oraz monitorowanie postępów przez związki zawodowe. Związek zawodowy pracowników mediów z Czarnogóry, reprezentowany przez swoją przewodniczącą Marijanę Camović Veličković w imieniu USSCG, podkreślił znaczenie negocjacji uwzględniających zasady DEI dla pracowników organizacji medialnych.
Dyskusja typu „fishbowl”. Podczas dyskusji delegacja z Czarnogóry opisała przypadki pracodawców, którzy woleli zapłacić grzywnę niż zatrudnić pracownika z niepełnosprawnością. Katarzyna Pietrzak z OPZZ wezwała do bardziej rygorystycznego egzekwowania przepisów. Solidarumas zaproponował, aby każdy związek wybrał jedną kwestię poruszoną przez swoich członków i wyznaczył przedstawiciela do jej realizacji. Jako przykład podał równy dostęp do szkoleń we wszystkich zmianach. Podsumowanie dyskusji i wkład ETUC. Podczas dyskusji podsumowującej Giulio Romani, sekretarz konfederacyjny ETUC, opisał praktyczne formy wsparcia dla pracowników migrujących, w tym tłumaczenia ustne i pomoc w załatwianiu spraw administracyjnych. Wezwał związki zawodowe i pracodawców do przeciwdziałania wyzyskowi w łańcuchach podwykonawczych. W odpowiedzi na pytanie dotyczące pracowników platformowych zwrócił uwagę na rozbieżność między przyjęciem przepisów europejskich a ich egzekwowaniem na szczeblu krajowym. Wezwał również związki zawodowe do wyjaśniania swojej działalności na przykładach zrozumiałych dla pracowników, takich jak negocjacje w sprawie rękawic ochronnych dla fryzjerów we Włoszech.
Kluczowe wnioski i zalecenia
Na Litwie przedstawiciele gmin i pracodawców wskazali, że małe przedsiębiorstwa i pracodawcy w mniejszych gminach dysponują mniejszymi zasobami na wdrożenie zaleceń. Poproszenie osób odpowiedzialnych za zmianę w miejscu pracy o ocenę jej wykonalności pomogło grupie doprecyzować swoje propozycje. Przydatną praktyką negocjacyjną jest zapytanie pracowników, których dotyczy dana zmiana, co mogłoby rozwiązać problem, a następnie uzgodnienie z pracodawcą, w jaki sposób i kiedy zostanie przeprowadzona ocena wdrożenia.
Przedstawiciele z Włoch opisali zgromadzenie w tej samej grupie fokusowej pracowników, którzy doświadczyli różnych rodzajów dyskryminacji. Wysłuchanie tych relacji pomogło negocjatorom zidentyfikować postulaty, które w innym przypadku mogliby przeoczyć.
Polska organizacja OPZZ poruszyła powiązaną trudność: pracownicy, którzy nie czują się bezpiecznie ujawniając swoją orientację seksualną, mogą nigdy nie poinformować przedstawiciela o tym, co się dzieje. Oba późniejsze wkłady wskazują na potrzebę bezpośredniego wysłuchania pracowników przed sformułowaniem postulatów negocjacyjnych.
Uczestnicy z Malty zalecają regularne badania grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, aby porównać formalne zabezpieczenia z doświadczeniami pracowników. Ich plan przewiduje również udostępnianie informacji w wielu językach oraz zapewnienie pracownikom łatwego dostępu do kanałów zgłaszania skarg. Dla związku zawodowego dokonującego przeglądu polityki w miejscu pracy pierwszym krokiem byłoby zapytanie, którzy pracownicy mogą z niej korzystać w praktyce oraz w jaki sposób osoby wykluczone mogą zgłaszać tę kwestię.
Przyszła współpraca i wnioski
Organizacja „Solidarumas” zaproponowała włączenie materiałów FAIRFORWARD do regularnych szkoleń przedstawicieli oraz wybranie co najmniej jednej kwestii do negocjacji pilotażowych w ciągu trzech miesięcy. Zasugerowała, aby partnerzy wyznaczyli osoby kontaktowe i spotkali się online po upływie sześciu miesięcy. Każdy partner miałby przedstawić jedno rozwiązanie, które wypróbował, oraz jedną przeszkodę, na którą natrafił.
W swojej prezentacji na temat zrównoważonego rozwoju Mary Grace Vella z GWU zaproponowała wynegocjowanie klauzul dotyczących rekrutacji, rozwoju kariery i wynagrodzeń, przeszkolenie przedstawicieli związkowych w zakresie rozpatrywania skarg dotyczących różnych form dyskryminacji oraz przyznanie komitetom kierowanym przez pracowników roli w przeglądzie polityki. Ramy te wzywają również związki zawodowe do zbadania reprezentacji w swoich własnych strukturach kierowniczych. Podczas konferencji powiązano podręcznik z decyzjami, które przedstawiciele mogą podejmować na szczeblu lokalnym. Proponowany przez Litwę projekt pilotażowy miałby sprawdzić, czy kwestie poruszane przez pracowników trafiają na stół negocjacyjny. Proponowane przez Maltę ankiety pomogłyby związkom zawodowym sprawdzić, czy wprowadzone w wyniku tego działania środki docierają do pracowników, którzy je zgłosili. Oba rozwiązania stanowią praktyczne sposoby oceny tego, co pozostaje po zakończeniu projektu.

